Hướng dẫn sửa chữa nguồn xung đơn giản.

Bài trước chúng tôi đã có 1 bài giới thiệu về Nguồn Xung. Tiếp theo chúng tôi sẽ hướng dẫn cho các bạn cách sửa chữa 1 cái nguồn xung đơn giản mà những bạn mới học điện tử có thể tự sửa được.
Sau đây là các pan bệnh cơ bản của một chiếc nguồn xung:

Các pan bệnh cơ bản:



+ Lỗi nguồn ra rất thấp:
Khắc Phục: Kiểm tra Diode đầu ra xem có chập hay không, nếu chập thì thay diode khác cùng thông số.








+ Lỗi nguồn ra không ổn định: Do nguồn hỏng các linh kiện thuộc mạch so quang
Khắc phục:Kiểm tra Opto, diode hồi tiếp, thay TL431
 Opto gồm 4 chân 1 bên CE bên còn lại nằm ở phần thứ cấp. Để than đo 10k đo phần CE 1 bên lên đổi kim ngược lại kim không lên chứng tỏ Opto còn sống.
- Nếu đứt CE có hiện tương dòng lên quá cao dẫ đến quá tải cho mosfet  gây chập hoặc nổ. Ta tiến hành thay opto, cấp lại cầu chì, hút cầu diode đo thật kĩ.
+ Nguồn ra sụt áp khi có tải lớp khoảng 2A
Khắc phục: Kiểm tra tụ mồi trong khoảng 10 đến 47uf.
+ Đứt cầu chì:
 Khắc phục: Do linh kiện bị hỏng hóc, đo cầu diode dùng VOM để thang đo X1 tiến hành đo 4 con diode nếu bị chập thì thay cầu diode khác.
- Kiểm tra tụ quá áp  dùng đồng hồ VOM để thang đo Rx=1ohm đo 2 đầu tụ nếu thấy chập thì thay tụ khác.
-Nếu cầu chì không đứt thì do diode nguồn ra bị chập lúc đó ta kiểm tra IC dao động(tạo dao động kích IC công suất). Nếu IC công suất chết chúng ta kiểm tra cầu diode.
Có 2 nguyên nhân làm cho IC công suất chết là ic so quang(opto). Và IC tạo xung.


Đây là những pan bệnh cơ bản của 1 nguồn xung vẫn còn một số lỗi khác khi có vấn đề gì thắc mắc các bạn hãy liên hệ với chúng tôi để chúng tôi có thể hỗ trợ bạn kịp lúc.
Nếu các bạn thích về điện tử mà không biết tìm chỗ nào cho phù hợp hãy liên hệ với chúng tôi qua khóa học điện tử thực hành chuyên sâu của chúng tôi

Xem tiếp nào

NGUỒN XUNG

Nguồn Xung là gì? Nó được cấu tạo nhưng thế nào, và ứng dụng của nó ra sao. Qua nhiều lần bảo hành và sửa chữa các thiết bị điện tử như: Sửa bếp từ, sửa lò vi sóng, sửa amly, sửa máy hút mùi, sửa máy hút bụi, sửa oto điện trẻ em, sửa máy phun sương, sửa quạt điện điều khiển... chúng tôi biết rằng nguồn xung ngày càng được sử dùng rộng rãi trên các thiết bị điện tử. Vậy nguồn Xung là gì?
Nguồn Xung là bộ nguồn có tác dụng biến đổi nguồn điện xoay chiều thành nguồn điện 1 chiều bằng chế độ dao động xung tạo bằng mạch điện tử kết hợp với 1 biến áp xung.
Một Nguồn Xung trong thực tế.

Một nguồn xung sẽ có những linh kiện cơ bản như hình, có những nguồn xung có thêm những linh kiện khác phụ thuộc vào công suất của nguồn xung đó. Nhưng những linh kiện trên là hầu hết là giống nhau.
- Biến áp xung: Cấu tạo bao gồm các cuộn dây quấn trên một lõi từ giống như biếp áp thông thường, biến áp xung sử dụng lõi ferit. Với cũng kích thước thì biến áp xung cho công suất lớn hơn biến áp thường rất nhiều lần.
Biến áp xung hoạt động tốt ở dãi tần cao.




- Cầu chì: Bảo vệ mạch nguồn bị ngắn mạch.
- Cuộn chống nhiễu, tụ lọc sơ cấp, diode chỉnh lưu: có nhiệm vụ biến đổi điện áp xoay chiều 220VAC thành điện áp 1 chiều tích trữ trên tụ lọc sơ cấp để cung cấp năng lượng cho cuộn sơ cấp của biến áp xung.
- Sò công suất: Đây l linh kiện bán dẫn dùng như một công tắc chuyển mạch, đó có thể là transistor, mosfet, IC tích hợp, IGBT có nhiệm vụ đóng cắt điện tử chân (+) của tụ lọc cơ cấp vào cuộn dây sơ cấp của biếp áp xung rồi cho xuống mass.
- Tụ lọc nguồn thứ cấp: Dùng để tích trữ năng lượng điện tử cuộn thứ cấp của biến áp xung để cấp cho tải tiêu thụ. Trong quá trình đóng cắt điện liên tục bằng sò công suất thì xuất hiện từ trường biến thiên dẫn đến cuộn thứ cấp của biến áp cũng xuất hiện một điện áp ra. Điện áp này được chỉnh lưu qua một diode rồi đưa ra tụ lọc thứ cấp để san phẳng điện áp.
- IC quang và IC TL431: có nhiệm vụ tạo ra một điện áp cố định để khống chế điện áp ra bên thứ cấp ổn định theo mong muốn. Và có nhiệm vụ khống chế dao động đóng cắt điện vào cuộn sơ cấp của biến áp xung sao cho điện áp ra bên thứ cấp đạt yêu cầu.
SƠ ĐỒ KHỐI VÀ NGUYÊN LÍ HOẠT ĐỘNG

- Đầu tiên điện áp đầu vào sẽ từ 80VAC cho đến 220VAC qua các cuộc lọc nhiễu rồi đi vào diode chỉnh lưu thành điện một chiều cỡ khoảng gần 130-300V(Tùy từng điện áp AC đầu vào) trên tụ lọc nguồn sơ cấp. Tụ lọc nguồn sơ cấp có nhiệm vụ tích năng lượng điện một chiều cho cuộn dây sơ cấp biếp áp xung hoạt động. Các tụ lọc sơ cấp thường thấy như: 4.7uf-400V, 10uf-400V, 220uf-400V, 10uf-200V. 
- Cuộn dây sơ cấp của biến áp xung được cấp điện theo xung cao tần, thông qua khối chuyển mạch bán dẫn  là các linh kiện như transistor, mosfet, IGBT, các xung điện này được tạo ra nhờ bộ tạo xung hoặc các mạch dao động điện tử. Các mạch dao động tạo xung thường gặp như Viper22, Viper12, hx202, TL494, Sg3525. 
- Ở bên cuộn thứ cấp của biến áp xung sẽ có những mạch chỉnh lưu cho ra điện một chiều cấp điện cho tải tiêu thụ. Điện áp thứ cấp này sẽ được duy trì ở một điện áp nhất định như 3.3V, 5V, 9V, 12V, 15V, 18V, 24V nhờ mạch ổn áp. Đồng thời mạch hồi tiếp sẽ lấy tín hiệu điện áp ra để đưa vào bộ tạo xung dao động nhằm khống chế sao cho tần số dao động ổn định với điện áp ra mong muốn. Các IC ổn áp thường dùng là 7805, 7809,7812,71815,7818. IC ghim áp đưa vào mạch hồi tiếp là IC431, còn IC hồi tiếp là opto couple PC817. 
 ƯU VÀ NHƯỢC ĐIỂM CỦA NGUỒN XUNG.
-Ưu điểm: Giá thành rẻ, gọn, nhẹ, dễ thích hợp cho những thiết bị nhỏ gọn, hiệu suất cao.
- Nhược điểm: Chế tjao đòi hỏi kĩ thuật cao, thiết kế phức tạp, việc sửa chữa gặp khó khăn đối với những người mới bắt đầu, tuổi thọ nguồn xung.
HẦU HẾT CÁC MÁY MÓC ĐA SỐ ĐỀU BỊ HƯ Ở KHỐI NGUỒN, NẾU CÁC BẠN TỰ TIN VỀ SỬA NGUỒN THÌ COI NHƯ CÁC BẠN ĐÃ SỬA ĐƯỢC HẦU HẾT CÁC MÁY MÓC DÂN DỤNG. 

Xem tiếp nào

Vai trò của mạch nguồn một chiều trong thiết bị điện tử

        Chúng ta biết rằng tất cả các máy móc điện tử đều sử dụng nguồn nuôi là điện áp xoay chiều dân dụng 220V với tiêu chuẩn của Nga và châu Âu, 110V với điện áp của Nhật Bản, 120V với điện áp của Mỹ. Tuy nhiên hầu hết các mạch điện tử bên trong các thiết bị, máy móc này lại sử dụng nguồn nuôi một chiều với điện áp 3.3V, 5V, 6V, 8V, 9V, 12V, 15V, 18V, 24V, 36V...Câu hỏi đặt ra là làm thế nào mà các mạch điện tử này lấy nguồn nuôi ở đâu trong khi đầu phích cắm của thiết bị lại cắm vào điện áp lưới xoay chiều 220V??
Bí mật bên trong các thiết bị điện tử chính là một bo mạch hoặc một khối mạch có nhiệm vụ biến đổi điện áp xoay chiều thành điện áp một chiều nhỏ hơn.  Các bo mạch này còn gọi là bo nguồn của thiết bị điện tử.

Một bo mạch nguồn một chiều

Nhiệm vụ và chức năng của mạch nguồn một chiều

Các linh kiện điện tử hoạt động với điện áp một chiều ổn định trong khi đó điện áp cung cấp là điện áp xoay chiều có điện áp không ổn định, ví dụ như ở Việt Nam điện áp lưới danh định là 220V nhưng điện áp đó là không ổn định sẽ có thể dao động từ 150V đến 240V tùy từng giờ cao điêm. Các bo mạch nguồn sẽ có nhiệm vụ tạo ra một nguồn nuôi có giá trị điện áp ổn định cho dù điện áp đầu vào biến đổi rất nhiều. Với kinh nghiệm nhiều năm sửa chữa, thiết kế điện tử tôi biết rằng có những mạnh nguồn cho ra điện áp 5V một chiều rất ổn định dù điện áp đầu vào biến đổi từ 80V cho đên 240V. Các bo mạch nguồn phải đảm bảo cung cấp một điện áp ổn định, không nhiễu để cho các thiết bị điện tử luôn ở trạng thái hoạt động tốt nhất.
 
Các thông số kỹ thuật của bo mạch nguồn một chiều

Nói đến một bo mạch nguồn một chiều các bạn cần quan tâm đến các thông số kỹ thuật quan trọng của nó như:
- Điện áp đầu vào : Là dải điện áp cung cấp cho bo mạch mà vẫn đảm bảo hoạt động ổn định cho điện áp đầu ra. Dải điện áp đầu vào càng rộng thì bộ nguồn càng đắt tiền và có nhiều ưu điểm.

- Điện áp đầu ra: Là điện áp đưa ra cho tải tiêu thụ, điện áp này càng ổn định, ít nhiễu thì càng cho chất lượng bộ nguồn tốt

- Công suất của bộ nguồn: Mỗi một bộ nguồn chỉ có một khả năng cung cấp một dòng điện giới hạn nào đó cho tải mà vẫn giữ ổn định được điện áp đầu ra ( không gây sụt áp) , thông số đặc trưng cho khả năng cung cấp dòng này còn gọi là công suất của bộ nguồn.  Một bộ nguồn có công suất càng lớn thì có kích thước càng to và giá thành càng lớn.

- Hiệu suất của bộ nguồn: Là một  thông số đặc trưng cho hiệu năng biến đổi năng lượng điện từ điện xoay chiều sang điện một chiều. Hiệu suất càng cao thì bộ nguồn chế tạo càng khó và càng đắt tiền nhưng sẽ tiết kiệm điện năng và tỏa nhiệt ít. Các bộ nguồn hiệu suất cao có thể đạt từ 90 đến 98%.

Các kiểu mạch nguồn thông dụng trong các thiết bị điện tử

Hầu hết các máy móc, thiết bị điện tử ngày nay sử dụng bo mạch nguồn được thiết kế theo hai dạng đó là nguồn xung và nguồn tuyến tính:

- Nguồn xung: Được chế tạo phức tạp với nhiều linh kiện điện tử nhưng gọn nhẹ, giá thành rẻ và hiệu suất rất cao. Các bo nguồn xung được sử dụng rất trong thiết bị điện tử thông dụng nhưng  sạc điện thoại, sạc máy tính, sạc xe đạp điện, đầu DVD, TV, ...Đặc điểm dễ nhận thấy của bộ nguồn xung là có bản mạch điện tử khá lớn nhưng biến áp rất nhỏ

Một bo nguồn xung nhỏ

- Nguồn tuyến tính: Kiểu mạch nguồn này khá đơn giản nhưng kích thước rất cồng kềnh vì sử dụng biến áp có kích thước lớn. Mặc dù kích thước to nhưng bộ nguồn này cho hiệu suất thấp, giá thành đắt đỏ vì biến áp sử dụng nhiều dây đồng. Ưu điểm của bộ nguồn tuyến tính đó là ít nhiễu cao tần, dễ chế tạo và sửa chữa, chất lượng nguồn điện đầu ra cao hơn kiểu nguồn xung.

Bo nguồn tuyến tính cổ điện

Xem tiếp nào